Kuantum fiziğinde Heisenberg'in Belirsizlik İlkesine göre, bir parçacığın momentumu ve konumu aynı anda tam doğrulukla ölçülemez .(momentum değişimi = kütle değişimi çarpı hız değişimi) Belirsizlik ilkesini 1927 yılında Werner Heisenberg buldu.Belirsizlik ilkesini daha da genellenmiş olarak anlatmak istersek şunları söyleyebiliriz:

Güneşin etrafında dönen dünyanın hareketini incelersek bu hareketin her şeyini ölçebiliriz; hızını, kütlesini,konumunu...

Ama atom yapısına baktığımız zaman, bu küçük ama büyük atom evreninde, parçaçıkların hareketlerini incelediğimizde, hızı ölçerken bulunduğu yeri bilebilmeiz mümkün değildir. Yani burada bir belirsizlik oluşacaktır. Bize göre çok çok küçük bir evren yapısı olduğu için.

Fizik tabiri ile açıklarsak :

Klasik fizikten farklı olarak Kuantum fiziğinde her fiziksel niceliğe tekabül eden bir reel sayı değil bir operator vardır. Herhangi 2 fiziksel niceliği (mesela konum ve momentum) ele alalım. Eğer bu fiziksel niceliklere tekabül eden 2 operator yer değiştiremiyorsa bu 2 niceliğin (mesela momentum ve konum) aynı anda ölçülmesi imkansızdır. Bu durumda kesin sonuçlardan değil, bir ortalama değer civarında dalgalanan değerlerden söz edebiliriz.

Bir parçacığın konumu ne kadar doğrulukla ölçülürse (yani konumunun belirsizliği ne kadar küçük olursa), buna karşılık momentumunun belirsizliği aynı oranda büyük olur. Tersine; momentumdaki belirsizlik küçüldükçe, aynı oranda konumunun belirsizliği büyür. Ancak bu belirsizlik deneysel ölçümlerden değil doğrudan matematikten elde edilmiştir. Fourier analizinde x ve k uzayları arasındaki dönüşümler ele alınırsa

Δx.Δk > 1

eşitsizliğinden yola çıkılarak De Broglie-Einstein denklemlerinden momentumla ilgili ifade yerine konulursa

p (momentum) = hbar.k

Δx.ΔPx > hbar

elde edilir. Burada Δx, x konumundaki belirsizliği, "Δpx" ise "x" yönündeki momentumdaki belirsizliği temsil eder. Görüldüğü üzere birbirine dik eksenlerde herhangi bir belirsizlik yoktur; diğer bir deyişle "y" yönündeki konumla "x" yönündeki momentum aynı anda sonsuz hassaslıkla elde edilebilir.

Belirsizlik ilkesi enerji ve zaman ilişkisi için de geçerlidir. Belirsizlik ilkesinin daha iyi anlaşılması için benzer bir örnek: Bir elektromanyetik dalganın frekansını (titreşim sayısını) ölçmek için belli bir süre beklemek gerek. Yani dalganın frekansını belli bir anda ölçmek imkansız. Bekleme süresi uzadıkça zaman belirsizleşir.

*Titreşim sayısı ve enerji miktarı az  Dalga boyu uzun  Bekleme süresi uzun  Belirsizlik büyük

*Titreşim sayısı ve enerji miktarı çok  Dalga boyu kısa  Bekleme süresi kısa  Belirsizlik küçük

Enerji miktarı ne kadar azsa, aynı oranda dalga boyuyla bağlantılı olarak bekleme süresi uzar ve ölçülen zaman belirsizleşir. Tersine; Enerji miktarı ne kadar çoksa, aynı oranda dalga boyuyla bağlantılı olarak bekleme süresi azalır ve ölçülen zamanın belirsizliği azalır.

Başka bir değişle "kader" denilen şey aslında bize göre bir belirsizliktir. Kadercilik anlayışına göre ters olan bu konu, aslında belli konularda kaderin olduğu; fakat her şeyin aslında bize göre oluştuğu zamanda oluştuğunu göstermektedir.

Yaratana göre her şey bir kaderin neticesidir. Yani zaman ve mekanı ortadan kaldırırsak. Bize göre de her sey kaderdir. Ama zaman ve mekan varsa, bu bize kaderin bizim çevremizde oluşan şeyler olduğunu bizim tarafımızdan geliştirilen şeylerin aslında kader olmadığının matematiksel ispatıdır bu. BELİRSİZLİK ilkesi.