| |
Maalesef acı bir gerçek… Sadece kırmızı biber mi? Yer fıstığı, antep fıstığı, fındık, mısır ve incir sırada…
Aslında kansere sebep olan kırmızı biberde ve bazı gıdalarda bulunan aflatoksin. Yani bir çeşit toksin, zehir…
İşte dünyada bir numara olan Türk biberinin Avrupa gümrük kapılarından dönmesine neden olan aflatoksin…
Aflatoksin nedir?
Aflatoksin, Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus adlı küfler tarafından üretilen bir grup toksik, yani zehir. Bu küfler, optimal sıcaklık ve nem koşullarında bazı yiyeceklerde ürer ve aflatoksin oluşmasına neden olurlar. Halen 18 değişik aflatoksin tipi tanımlanmıştır. B1, B2,G1 ve G2 en yaygın olanları olup, aflatoksinler değişen oranlarda bir arada bulunurlar. Aflatoksinler arasında en baskın ve en zehirli olan tip B1’dir.
Aflatoksinler insanlarda akut nekroz, siroz ve karaciğer kanserine neden olurlar. Özellikle B1, kuvvetli bir kanserojendir ve etkisini karaciğerde gösterir.
Aflatoksinin bu etkisi, son yıllarda yapılan genetik çalışmalarla kesin olarak ispatlanmıştır.
Gıdalarda bulunan aflatoksin oranının düşük olması tehlikesiz diyemeyiz. Çünkü bu gıdaların sıkça alınması durumunda karaciğerde birikerek aynı etkileri oluşturmaktadır. Gaziantep ve Maraş’da kanser vakalarının artması bir tesadüf mü?
Peki bu konuda neler yapılıyor?
Kırmızı pul biberin, kanserojen madde olan aflatoksin içerdiğinin anlaşılmasını MÜSAN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Yavuz Biçkes: “1996 yılında, Almanya’ya gönderilen acı kırmızı biberlerde aflatoksin çıkınca, bütün biberler toplatılıp yakıldı ve yakma bedeli de gönderen ihracatçı firmadan talep edildi.” sözleriyle anlatıyor.
Bunun üzerine MÜSAN; TÜBİTAK, ODTÜ, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ), KOSGEB ve Biberciler Derneği desteğinde Kahramanmaraş’ta kurutulmuş meyve sebze üretebilen çok varyasyonlu prototip bir kurutma ve üretim tesisi kurdu. Ancak Biberciler Derneği üyeleri, tesisi kuran MÜSAN'ın kapalı ortamda sağlıklı koşullarda ürettiği biberleri pahalı olduğu gerekçesiyle almadı. MÜSAN’da 2001'de Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde Metro Grosmarket, Arifoğlu Baharat, Apeks İpekyol Gıda firmaları için "haksız rekabet" davası açtı ve ürünlerinin imhasını istedi.
Mahkeme, firmaların sattığı ürünleri bilirkişiye gönderdi. İncelemede ürünlerde Türk Gıda Kodeksi üst sınırının 5 katı oranında aflatoksin bulunurken, mahkeme de firmaları haksız rekabetten men etti. Mahkeme ayrıca ürünlerin imhasına, firmaların sağlıksız ürün sattığını en az 100 bin tirajlı bir gazetede duyurmasına karar verdi.
Firmaların temyizi üzerine dosyaya bakan Yargıtay, "haksız rekabetten men" kararını onadı ve ürünlerin imhasına ilişkin kararı "infaz kabiliyetinin" kalmadığı gerekçesiyle bozdu. Yargıtay, mahkemenin ürünler için toplatma kararı almamasını bozmaya gerekçe gösterdi. Böylece, kanserojen özellikli ürünün davanın açıldığı 2001'den bu yana kanserojen olduğunun saptanmasına rağmen tüketiciye satıldığı ortaya çıktı.
Türkiye’nin belirlediği en toksik olan AFB1’in gıda ve yemlerdeki sınır değerleri 5 ppb’dir. Oysa şu anda tüketiciye ortalama 13 ppb miktarında aflatoksin ihtiva eden ürünler satılmaktadır.
|
|
|
7.5
